Oost-Europa strijdt met Gazprom om energie-onafhankelijkheid » Apache.be

Toen Litouwen in 2004 toetrad tot de Europese Unie, kreeg het een belangrijke opgave in het vooruitzicht gesteld: het sluiten van de kerncentrale in Ignalina. De centrale uit het Sovjet-tijdperk gebruikt dezelfde technologie als de Tsjernobyl-centrale die in 1986 ontplofte. Litouwen sloot de centrale in 2009, ook al was deze goed voor 77% van haar electriciteitsbehoefte. De consequentie van de sluiting is dat Litouwen nu grote hoeveelheden gas en elektriciteit uit Rusland moet invoeren. Litouwen is inmiddels voor 90% afhankelijk van Russische energie, waarbij –volgens de autoriteiten in Vilnius- de Russische gasleverancier Gazprom de hoogste prijzen in Europa rekent.

De Litouwse minister van Energie Jaroslav Neverovic zei dat “het niet aanvaardbaar of gerechtvaardigd is om zo’n hoge prijs voor gas te moeten betalen.”

Saillant detail is dat Gazprom ook mede-eigenaar is van de pijpleidingen die door Litouwen lopen. Vilnius probeert deze situatie te wijzigen door aanwending van EU-wetgeving die voorschrijft dat energiebedrijven de verkoop van electriciteit of gas en het eigendom van het onderliggende transmissie-netbeheer van elkaar los moeten koppelen.

BEÏNVLOEDING

DALIA GRYBAUSKAITE:

‘RUSLAND ZET ZIJN ENERGIEBRONNEN OOK ALS INSTRUMENT VAN POLITIEKE DRUK IN’

“Wat dit Europese beleid aangaat, zijn wij pioniers”, zo sprak de Litouwse president Dalia Grybauskaite. “Europa probeert te laten zien dat er meer concurrentie nodig is in de gassector en wij proberen dit te organiseren. Maar het is moeilijk, omdat Rusland zijn energiebronnen ook als instrumenten van politieke druk gebruikt.” Dit is overigens niet alleen het geval in de Baltische staten. Volgens Grybauskaite is dit ook het geval in Bulgarije, waar energie wordt gebruikt als een instrument om de nationale politiek te beïnvloeden. “En dat is heel slecht. Het is de oude Sovjet-stijl van relaties onderhouden”.

Naast het splitsen van verkoop en netbeheer zet Vilnius ook nog in op andere plannen om haar afhankelijkheid van Russische energie te verminderen. Zo zal in 2015 een terminal voor vloeibaar gas in de Baltische haven van Klaipeda worden geopend, een ontwikkeling die door EU-commissaris voor Energie -Günther Oettinger- ook openlijk werd aangemoedigd.

Ander alternatieven die Vilnius verkent, zijn een nieuwe kernreactor en de winning van schaliegas. Het staat daarin niet alleen. Ook andere landen in Oost-Europa verkennen de mogelijkheden rondom schaliegas om zo te komen tot een grotere onafhankelijkheid ten aanzien van de energieleverantie uit Rusland.

SCHALIEGAS

Polen is een van de landen die groot inzetten op de winning van schaliegas. Volgens John Lyman, directeur energie- en milieubeleid van de in Washington gevestigde denktank Atlantic Council, behoren Polen en Roemenië tot de Europese landen die het meest paraat zijn voor de winning van schaliegas. Volgens informatie die verzameld is door de Amerikaanse geologische dienst en het Ministerie van Energie, heeft Polen de grootste reserves gas.

GROTE AMERIKAANSE MULTINATIONALS DIE EXPERTISE HEBBEN OPGEBOUWD OP HET GEBIED VAN SCHALIEGAS WILLEN DEZE TE GELDE MAKEN IN OOST-EUROPA

Grote Amerikaanse multinationals die expertise hebben opgebouwd op het gebied van de winning van schaliegas willen deze te gelde maken door in Oost-Europa schaliegas te gaan winnen. Chevron, bijvoorbeeld, verkent het gaspotentieel van meer dan 3 miljoen hectare grond in Polen en Roemenië.

En Boekarest lijkt met de winning van schaliegas –naast het diversifiëren van gasaanvoerroutes en het benutten van haar reserves in de Zwarte Zee- goede kaarten te hebben om zich te onttrekken aan de Russische invloedsfeer. Zo goed zelfs dat het een overeenkomst met buurland Moldavië heeft ondertekent voor de aanleg van een pijplijn voor de export van Roemeens gas. De constructie, die circa 17 maanden zal duren, moet € 26,4 miljoen kosten, waarvan iets meer dan een kwart wordt gefinancierd vanuit de EU.

De pijpleiding krijgt een jaarlijkse capaciteit van 1,5 miljard kubieke meter gas, het equivalent van ongeveer 15 procent van de jaarlijkse behoeften van Moldavië. “Voor Moldavië maakt dit een wereld van verschil, ook al is het maar een beperkte pijplijn. Het belang ervan ligt in het feit dat Moldavië toegang krijgt tot alternatieve gasbronnen en niet langer afhankelijk is van één enkele gasleverancier, het Russische Gazprom”, zegt economisch analist Ilie Sebanescu. De nieuwe leverancier zal de prijzen van het Russische Gazprom onderbieden.

via Oost-Europa strijdt met Gazprom om energie-onafhankelijkheid » Apache.be.